Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φυσική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φυσική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 15 Μαρτίου 2017

Προστασία από τα μικρόβια ΦΕ1 - Πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών ΦΕ2

Παρουσίαση μαθήματος ΦΕ1 (skoultzis)

Παρουσίαση Πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών ΦΕ2 (skoultzis)
                             Αποτέλεσμα εικόνας για προστασια απο τα μικροβια


Πώς μεταδίδονται οι ιώσεις         

Πολλαπλασιασμός βακτηρίων

Βακτήρια στα χέρια

Τα μικρόβια (μέρος 1ο)     Τα μικρόβια (μέρος 2ο)      Τα μικρόβια (μέρος 3ο)   ,

Το εμβόλιο  1(Μια φορά κι έναν καιρό..)   Τα εμβόλια 2ο    Τα εμβόλια 3ο


Μικροοργανισμοί _Μάθε γι΄αυτούς

Είσοδος μικροβίων στον οργανισμό μας (διαδραστικό)

Τα εμβόλια (διαδραστικό)

Τα αντιβιοτικά και η ιστορία τους

Μετάδοση ασθενειών (διαδραστική άσκηση)

Σταυρόλεξο - Πρόληψη και αντιμετώπιση ασθενειών

Επανάληψη ενότητας (Θ.Αρβανιτίδης)

Κουίζ ενότητας (Θ.Αρβανιτίδης)

                              Σχετική εικόνα

                                                 ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑ
Στη βόρεια είσοδο του κόλπου της Ελούντας, σε θέση κλειδί για τον έλεγχο του φυσικού λιμανιού της, βρίσκεται η νησίδα της Σπιναλόγκας, με έκταση 85 στρέμματα και 53 μ. υψόμετρο. Το νησί οχυρώθηκε κατά την αρχαιότητα, το πιθανότερο κατά την ελληνιστική περίοδο, με μεγάλο οχυρωματικό περίβολο. Πάνω στα ερείπια αρχαίου κάστρου οι Βενετοί οικοδόμησαν ισχυρό φρούριο, που σχεδιάστηκε σύμφωνα με την οχυρωματική πρακτική του προμαχωνικού συστήματος από τον Genese Bressani και τον Latino Orsini.

H πρώτη φάση οικοδόμησης του φρουρίου διήρκεσε από το 1579 και έως το 1586. Επισκευές και μετατροπές στο φρούριο έγιναν πριν και κατά τη διάρκεια του Κρητικού πολέμου (1645-1669). Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας το φρούριο χρησιμοποιήθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς. Τα κτίσματα που υπήρχαν στο εσωτερικό του κάλυπταν τις ανάγκες εγκατάστασης της φρουράς.Την περίοδο του κρητικού πολέμου (1645-1669) κατέφυγαν στη Σπιναλόγκα πρόσφυγες και επαναστάτες (χαΐνηδες), που έχοντας σαν βάση τη νησίδα παρενοχλούν τους Τούρκους. Η δράση τους διήρκεσε όσο οι Ενετοί κατείχαν το φρούριο αφού με την συνθήκη παράδοσης του Χάνδακα το 1669 η Σπιναλόγκα παρέμεινε στην κυριότητα της Βενετίας.

Μετά την κατάληψη του νησιού από τους Τούρκους το 1715 στη Σπιναλόγκα διαμορφώνεται σταδιακά ένας οικισμός αμιγώς οθωμανικός. Κατά τους πρώτους αιώνες της τουρκοκρατίας το φρούριο περιθωριοποιείται και χρησιμοποιείται ως τόπος εξορίας και απομόνωσης. Όμως κατά το τέλος του 19ου αι. τα δεδομένα αλλάζουν. Ο ρόλος του λιμανιού της Σπιναλόγκας αναβαθμίζεται καθώς αποκτά άδεια εξαγωγικού εμπορίου. Κατά τα μέσα του 19ου αι. στη νησίδα συγκεντρώνεται μεγάλος αριθμός κατοίκων, στην πλειονότητά τους έμποροι και ναυτικοί, που επωφελούμενοι από την ασφάλεια του οχυρωμένου οικισμού εκμεταλλεύονται τους εμπορικούς δρόμους της Ανατολικής Μεσογείου.

Η ζωή αυτού του οικισμού διακόπηκε απότομα λόγω των πολιτικών εξελίξεων που διαδραματίστηκαν στην Κρήτη κατά τα τελευταία έτη του 19ου αι. Η ανασφάλεια που επικράτησε ανάμεσα στους Οθωμανούς της Κρήτης λόγω της επαναστατικής δράσης των χριστιανών ανάγκασε την πλειονότητα των κατοίκων της Σπιναλόγκας σε μετανάστευση. Από το 1897 στο νησί και για ένα έτος περίπου στη Σπιναλόγκα εγκαταστάθηκαν Γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Η Κρητική Πολιτεία το 1903 θέσπισε την απομόνωση των λεπρών και αποφάσισε τη δημιουργία Λεπροκομείου στη Σπιναλόγκα προκειμένου να υπάρχει η δυνατότητα μίας συντονισμένης βοήθειας στους πάσχοντες από τη νόσο του Χάνσεν. Η δύσκολη ζωή των αρρώστων, που διέμειναν στο νησί έως το 1957, σηματοδότησε τον χώρο και το φόρτισε συναισθηματικά καθιστώντας το τόπο μαρτυρίου και ιστορικής μνήμης.
Συντάκτης
Γεωργία Μοσχόβη, αρχαιολόγος


Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου 2017

Κυκλοφορικό σύστημα

Ψηφιακό σχολείο     (Το βιβλίο της Φυσικής διαδραστικά)

Κυκλοφορικό σύστημα      Παρουσίαση μαθήματος (Γ.Ζερβός)

Κυκλοφορικό και αναπνευστικό σύστημα

Η λειτουργία της καρδιάς    Πώς λειτουργεί η καρδιά (βίντεο)   Ο καρδιακός παλμός (photodentro)

Αποτέλεσμα εικόνας για η καρδια            Αποτέλεσμα εικόνας για η καρδια

Πώς η καρδιά αντλεί το αίμα       Πώς είναι η καρδιά   (photodentro)

Ο ρυθμός της καρδιάς (photodentro)       Τα συστατικά του αίματος & ερωτήσεις (photodentro)
   
Η καρδιά και οι παθήσεις της

Μικρή και μεγάλη κυκλοφορία (παρουσίαση μαθήματος-Γ.Ζερβός)

Η καρδιά μας σε... αριθμούς

Παζλ της καρδιάς (photodentro)

Σταυρόλεξο  (photodentro)

14 ερωτήσεις για το κυκλοφορικό σύστημα  (photodentro)

Την κυκλοφορία του αίματος από την καρδιά προς τους πνεύμονες και αντίστροφα και την ονομάζουμε μικρή κυκλοφορία και την κυκλοφορία από την καρδιά προς τα άλλα όργανα του σώματός μας και αντίστροφα και την ονομάζουμε μεγάλη κυκλοφορία.
Συγκεκριμένα από τον δεξιό κόλπο το αίμα περνά στη δεξιά κοιλία και από κει στην πνευμονική αρτηρία ή οποία και το μεταφέρει στους πνεύμονες. Εδώ το αίμα αποβάλλει το διοξείδιο του άνθρακα και πλουτίζεται με οξυγόνο. Έτσι από φλεβικό γίνεται αρτηριακό, και μέσω των πνευμονικών φλεβών επιστρέφει στον αριστερό κόλπο και κατεβαίνει στην αριστερά κοιλία. Αυτή είναι η μικρή κυκλοφορία του αίματος ή πνευμονική κυκλοφορία.



ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΚΛΙΚ
Από την αριστερή κοιλία, μέσω της αορτής, μεταφέρεται σε ολόκληρο το σώμα αφήνοντας το οξυγόνο και τις θρεπτικές ουσίες και παραλαμβάνοντας τα άχρηστα προϊόντα και το διοξείδιο του άνθρακα. Γίνεται δηλαδή ή ανταλλαγή της ύλης. Έπειτα το αίμα επιστρέφει σαν φλεβικό στις φλέβες και συγκεντρώνεται τελικά στην άνω και την κάτω κοίλη φλέβα. Είναι η μεγάλη κυκλοφορία του αίματος ή συστηματική κυκλοφορία. Και ο κύκλος αρχίζει και πάλι.

Τετάρτη 15 Φεβρουαρίου 2017

Αναπνοή και υγεία


Πνεύμονες και κάπνισμα

Αντικαπνιστικό βίντεο

Κουίζ αναπνευστικό σύστημα   Κουίζ επανάληψης    Ακόμη ένα κουίζ!

ΑΝΑΠΝΟΗ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Ο αέρας που εισπνέουμε δυστυχώς είναι γεμάτος από μικρόβια, σκόνη και αιωρούμενα σωματίδια. Αυτά, εισέρχονται στον οργανισμό μας και είναι επιβλαβή για την υγεία μας. Γι΄αυτό, το αναπνευστικό σύστημα είναι εφοδιασμένο με κάποιους μηχανισμούς προστασίας. Είναι καλύτερο να εισπνέουμε από τη μύτη και όχι από το στόμα, αφού στη μύτη ο αέρας φιλτράρεται και υγραίνεται ενώ μικρές τρίχες και η βλέννα συγκρατούν τη σκόνη, τα μικρόβια και τα βλαβερά σωματίδια.
Ας δούμε τώρα μερικές συνήθειες που καλό θα ήταν να αποφεύγουμε και κάποιες άλλες που θα πρέπει να υιοθετήσουμε.

  • Το κάπνισμα πρώτα πρώτα είναι αυτό που θα πρέπει να το αποφύγουμε όσο γίνεται, αφού προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις στο αναπνευστικό αλλά και στο κυκλοφορικό σύστημα. Είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την υγεία μας.
Συγκεκριμένα ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πίσσα και νικοτίνη, τα οποία εισέρχονται στον οργανισμό μας και ιδίως στους πνεύμονες, κάθονται πάνω στις κυψελίδες και εμποδίζουν την ανταλλαγή των αερίων.
 Ο καρκίνος των πνευμόνων είναι μια από τις κύριες αιτίες θανάτου των καπνιστών.
  • Τον ίδιο όμως κίνδυνο με τους καπνιστές παρουσιάζουν και οιπαθητικοί καπνιστές, αυτοί δηλαδή που βρίσκονται κοντά σε κάποιον που καπνίζει και εισπνέουν τον καπνό του τσιγάρου. Τι παρατηρείς στην παρακάτω εικόνα;


Ας σχολιάσουμε τις παρακάτω εικόνες και τα βίντεο:









Η ατμοσφαιρική ρύπανση, επιβαρύνει επίσης το αναπνευστικό σύστημα, ιδιαίτερα παιδιών και ηλικιωμένων. Ιδιαίτερα οξύ παρουσιάζεται το πρόβλημα στις σύγχρονες μεγάλες πόλεις εκεί που οι ρύποι από καυσαέρια αυτοκινήτων και βιομηχανιών βρίσκονται στην ατμόσφαιρα σε επικίνδυνο βαθμό και είναι επιβλαβείς για την υγεία μας.


  • Αντίθετα, οι εκδρομές στην εξοχή, η συχνή άσκηση και ηκαλή διατροφή συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του αναπνευστικού συστήματος.
  • Επίσης ο αερισμός των χώρων που μένουμε, δωματίων, αιθουσών σχολείου και άλλων χώρων που μαζεύονται πολλά άτομα, επιβάλλεται. Έχει διαπιστωθεί ότι η σκόνη, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές βλάβες στο αναπνευστικό μας σύστημα με πιο συχνή το άσθμα. Το άσθμα προκαλείται όταν για διάφορους λόγους στενεύουν οι βρόγχοι και ο αέρας δυσκολεύεται να περάσει στο εσωτερικό των πνευμόνων και να φτάσει στις κυψελίδες. Τότε προκαλείται δύσπνοια, βήχας και αναπνοή με "σφύριγμα". Οι άνθρωποι που έχουν άσθμα χρησιμοποιούν ένα ειδικό σπρέι με ειδικό φάρμακο για την καταπολέμησή του.

Τετάρτη 8 Φεβρουαρίου 2017

Αναπνευστικό σύστημα

Παρουσίαση μαθήματος (Γ.Ζερβός)

Τα όργανα του αναπνευστικού συστήματος (Γ. Ζερβός)

Η ΑΝΑΠΝΟΗ

Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, για να ζήσουν, πρέπει να τρέφονται και να παίρνουν οξυγόνο. Η λειτουργία με την οποία ο οργανισμός παίρνει το οξυγόνο του ατμοσφαιρικού αέρα και αποβάλλει το διοξείδιο του άνθρακα σ' αυτόν είναι η αναπνοή.
Δεν αναπνέουν όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί με τον ίδιο τρόπο. Τα ψάρια π. χ. αναπνέουν με βράγχια, για να μπορούν να παίρνουν το οξυγόνο που βρίσκεται διαλυμένο στο νερό, τα σκουλήκια αναπνέουν με το δέρμα(δερμική αναπνοή), τα πουλιά αναπνέουν από το στόμα, αλλά αποθηκεύουν αέρα σε σάκους μέσα στο σώμα τους, ο άνθρωπος αναπνέει με τα όργανα του αναπνευστικού συστήματος ( ρινική και στοματική κοιλότητα, πνεύμονες κλπ)
Όλοι οι άνθρωποι δεν εισπνέουν την ίδια ποσότητα αέρα ούτε κά
νουν τις ίδιες ακριβώς αναπνοές ανά λεπτό. Ο νέος κάνει περίπου 30 αναπνοές κάθε λεπτό, ενώ ο ηλικιωμένος περίπου 10. Επίσης η αναπνοή επιταχύνεται, όταν ο άνθρωπος τρέχει ή κινείται πολύ ή έχει πυρετό.
Ούτε μπορεί κάποιος να κρατήσει πολύ ώρα την αναπνοή του. Η εκ
ούσια διακοπή της αναπνοής κρατά κατά μέσο όρο 45 - 60 δευτερόλεπτα, κάτι που οι περισσότεροι το πετυχαίνουν.
Τα άτομα που προπονούνται τόσο σωματικά όσο και νοητικά μπορούν να επιμηκύνουν σημαντικά το χρόνο που κρατούν την αναπνοή τους. Ένας από τους παγκόσμιους πρωταθλητές ο Τζιανλούκα Τζενόνι, κατόρθωσε να παραμείνει ακίνητος 
χωρίς να αναπνέει, για εφτά λεπτά και τριάντα δευτερόλεπτα.

Τα όργανα με τα οποία γίνεται η λειτουργία της αναπνοής στον άνθρωπο αποτελούν το αναπνευστικό σύστημα.
Ο αέρας εισέρχεται από τη μύτη(ρινική κοιλότητα) ή το στόμα(στοματική κοιλότητα) και στη συνέχεια μεταφέρεται στο λάρυγγα και στην τραχεία. Η τραχεία καταλήγει στους δύο βρόγχους, που βρίσκονται στους πνεύμονες.

Οι βρόγχοι διακλαδίζονται σε μικρότερους βρόγχους και σχηματίζουν το βρογχικό δέντρο.

Στα άκρα του βρογχικού δέντρου υπάρχουν οι κυψελίδες, που μοιάζουν με μικρούς σάκους και περιβάλλονται από πολλά και λεπτά αιμοφόρα αγγεία. Από αυτά το αίμα μεταφέρεται σε κάθε κύτταρο του οργανισμού.


Κατά την εισπνοή και την εκπνοή η κίνηση των πνευμόνων γίνεται με τουςθωρακικούς μύες και το διάφραγμα, αφού οι πνεύμονες δε διαθέτουν μύες.

Η αναπνευστική διαδικασία είναι αυτόματη, δηλαδή γίνεται χωρίς την επέμβασή μας, χάρη σε νευρικά κέντρα που στέλνουν ερεθίσματα στους αναπνευστικούς μύες.
Ο αέρας που εισπνέουμε είναι πλούσιος σε οξυγόνο, το οποίο μεταφέρεται με το αίμα σε όλο τον οργανισμό και χρησιμεύει για την καύση των θρεπτικών ουσιών. Με την καύση απελευθερώνεται ενέργεια, που χρειάζεται για τις λειτουργίες του οργανισμού και παράγεται διοξείδιο του άνθρακα, που μεταφέρεται πάλι στις κυψελίδες και αποβάλλεται στον αέρα που εκπνέουμε. Αυτή η ανταλλαγή αερίων είναι από τις βασικότερες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού.
Όταν τρώμε δε μιλάμε
Ο λάρυγγας βρίσκεται μπροστά από τον οισοφάγο και όταν καταπίνουμε κλείνει με την επιγλωττίδα και μεταφέρεται η τροφή στον οισοφάγο. Όταν όμως μιλάμε ενώ τρώμε, ο λάρυγγας μένει ανοιχτός για να βγαίνει αέρας και τότε υπάρχει κίνδυνος να περάσει τροφή στο λάρυγγα και να πνιγούμε!

Παρασκευή 27 Ιανουαρίου 2017

ΟΞΕΑ - ΒΑΣΕΙΣ - ΑΛΑΤΑ

Παρουσίαση μαθήματος

Πειράματα μαθήματος     Ανιχνεύω οξέα και βάσεις

Αποτέλεσμα εικόνας για οξεα βασεις αλατα στ δημοτικου    Σχετική εικόνα
     

                                                Αποτέλεσμα εικόνας για οξεα βασεις στ δημοτικου

ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΩΝ ΟΞΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΑΣΕΩΝ

Χημικές ενώσεις είναι οι καθαρές ουσίες από τις οποίες τα μόρια αποτελούνται από δύο ή περισσότερα άτομα. Είχαμε ήδη αναφέρει στο πετρέλαιο ότι οι χημικές ενώσεις που περιέχονται σε αυτό ονομάζονται υδρογονάνθρακες, επειδή αποτελούνται τα μόρια τους από άτομα άνθρακα και υδρογόνου.
Οι χημικές ενώσεις ταξινομούνται σε ομάδες με βάση τις ιδιότητες και τη σύστασή τους.Οι τρεις κύριες κατηγορίες των χημικών ενώσεων είναι τα οξέα, οι βάσεις και τα άλατα.
Ας δούμε όμως ποια είναι τα γενικά χαρακτηριστικά των οξέων και των βάσεων:

  • Τα οξέα έχουν ένα σύνολο κοινών ιδιοτήτων που ονομάζονται όξινος χαρακτήρας, όπως η ξινή γεύση(όπως του ξιδιού και του λεμονιού), και το χρώμα που αποκτούν οι δείκτες όταν έρχονται σε επαφή με αυτά.
  • Οι βάσεις έχουν ένα σύνολο κοινών ιδιοτήτων που ονομάζονται βασικός χαρακτήρας. Οι βάσεις έχουν χαρακτηριστική γεύση, αλλάζουν το χρώμα των δεικτών, και αντιδρούν με τα οξέα
Γενικά τα οξέα και οι βάσεις είναι χημικές ενώσεις που τις χρησιμοποιούμε καθημερινά και τα διαλύματά τους είναι αγωγοί του ηλεκτρικού ρεύματος.





Είναι δυνατόν δε, όταν θα αναμιχθούν να εξουδετερωθούν, ώστε να προκύψει ουδέτερο διάλυμα. 
  • Τα φρούτα, και τα αναψυκτικά περιέχουν οξέα. Συγκεκριμένα το κιτρικό οξύ.


  • Στο κρασί περιέχεται ένα άλλο οξύ, το τρυγικό οξύ.Στο ξίδι το οξικό οξύ κλπ
  • Αλλά και οι μπαταρίες των αυτοκινήτων περιέχουν οξύ, το θειικό οξύ.
  • Οξύ περιέχεται επίσης και στο ανθρώπινο σώμα. Στο στομάχι υπάρχει ένα οξύ που διασπά τις τροφές και λέγεται υδροχλωρικό οξύ.



  • Οξύ περιέχεται και σε δηλητήρια που εκκρίνουν έντομα όπως η μέλισσα για να προφυλαχθούν από τους εχθρούς τους.
  • Οξύ υπάρχει και στο λεπτό τρίχωμα που βρίσκεται στα φύλλα της τσουκνίδας και είναι αυτό που προκαλεί πόνο και τσούξιμο όταν τα αγγίξουμε.
  • Οξέα βρίσκονται και στην ατμόσφαιρα(ανθρακικό, θειώδες) κυρίως εξαιτίας των καυσαερίων. Εξαιτίας αυτών των οξέων σχηματίζεται και η όξινη βροχή που μάθαμε σε παλιότερα μαθήματα και μετατρέπει τα μάρμαρα σε γύψο καταστρέφοντας τα ιστορικά μνημεία.
Οι βάσεις, όπως η σόδα χρησιμοποιούνται για την ανακούφισή μας από στομαχικές διαταραχές, έπειτα βέβαια από συμβουλή του γιατρού. 
  • Βάση περιέχεται και στα καθαριστικά των τζαμιών(αμμωνία) καθώς και στα καθαριστικά σωληνώσεων όπως το Του-μπο-φλο (καυστικό νάτριο)



  • Βάση περιέχεται και στο δηλητήριο της σφήκας και προκαλεί τον οξύ πόνο που νιώθουμε όταν μας τσιμπά.
Έτσι εάν μας τσιμπήσει μέλισσα(οξύ), χρησιμοποιούμε αμμωνία(βάση) ενώ αν μας τσιμπήσει σφήκα(βάση), χρησιμοποιούμε ξίδι(οξύ)
Αλλά πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα υγρό είναι οξύ ή βάση;

Για να γίνει αυτό πρέπει να προσθέσουμε σε αυτό το υγρό μερικές σταγόνες μιας ουσίας που λέγεται δείκτης. 
Δείκτες είναι χημικές ουσίες με τις οποίες μπορούμε να ανιχνεύσουμε την παρουσία άλλων ουσιών, αφού αν έλθουν σε επαφή οι δύο ουσίες αλλάζει το χρώμα της ουσίας που έρχεται σε επαφή με το δείκτη
, μια και ο δείκτης είναι ουσία που το χρώμα τους εξαρτάται από το ph





Σαν δείκτες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε:

  • χυμό από κόκκινο λάχανο(το χρώμα του είναι κόκκινο όταν υπάρχει οξύ και πρασινογάλαζο όταν υπάρχει βάση. Όταν δεν υπάρχει οξύ ή βάση το χρώμα του δείκτη είναι μοβ)
  • το βάμμα του ηλιοτροπίου(κόκκινο σε οξύ, μπλε σε βάση)
  • το ρόφημα από μαύρο τσάι(σχεδόν χρυσαφί σε οξύ)
  • χυμός από κεράσια(κόκκινο σε οξύ, μοβ έως μπλε σε βάση)
Γενικά με τα οξέα ο δείκτης γίνεται πιο ανοιχτός(κυρίως κόκκινος, ξανθός), ενώ με τις βάσεις πιο σκούρος(μπλε, μοβ)


Πέμπτη 19 Ιανουαρίου 2017

Το μάτι μας - Πώς βλέπουμε

Παρουσίαση μαθήματος      Το μάτι μας

Ασκήσεις αυτοαξιολόγησης ενότητας

ΤΟ ΜΑΤΙ ΜΑΣ

Ένα από τα αισθητήρια όργανά μας είναι και το μάτι. 

 
Άλλωστε η όραση είναι μία από τις πέντε αισθήσεις μας.



Είναι η αίσθηση που στηριζόμαστε περισσότερο από όλες. Τα μάτια είναι ευαίσθητα και πολύπλοκα όργανα που μοιάζουν με τη φωτογραφική μηχανή και μας επιτρέπουν να διακρίνουμε τα σχήματα, τα χρώματα, τις διαστάσεις κλπ Τα μάτια του ανθρώπου βρίσκονται στο κέντρο του προσώπου σε κοιλώματα των οστών που ονομάζονται κόγχες.
 


Τρία είναι τα σημαντικά μέρη του προσώπου που προστατεύουν τα μάτια:

  • Τα φρύδια: Είναι πάνω από τα μάτια και τα προστατεύουν με το να εμποδίζουν τον ιδρώτα και τις σταγόνες διαφόρων υγρών να μπουν σε αυτά
  • Τα βλέφαρα: Διακρίνονται σε πάνω και κάτω βλέφαρα και προστατεύουν τα μάτια με το να ανοιγοκλείνουν με μία αντανακλαστική κίνηση και να μην αφήνουν να μπαίνει σε αυτά έντονο φως ή άλλα επιβλαβή υλικά. Κλείνουν επίσης και ασυναίσθητα όταν πλησιάσει κάποιο αντικείμενο στο μάτι ή όταν τυχαίνει να φτερνιστούμε. Όταν ανοιγοκλείνουν, βγάζουν ένα υγρό από τους δακρυγόνους αδένες (βρίσκονται στο πάνω βλέφαρο), τοδάκρυ και έτσι κρατούν υγρά τα μάτια και τα καθαρίζουν από μικρόβια και ακαθαρσίες.
  • Οι βλεφαρίδες, που βρίσκονται σε κάθε βλέφαρο( 2 ή 3 σειρές), δηλαδή μικρές τριχούλες που κρατούν σκόνες και ακαθαρσίες μακριά από το μάτι.
Έχουμε δύο μάτια έτσι ώστε:
  • να αντιλαμβανόμαστε καλύτερα τη θέση των αντικειμένων γύρω μας
Εάν ζωγραφίσουμε έναν κύκλο και προσπαθήσουμε να βάλουμε μία κουκίδα μέσα σε αυτόν θα διαπιστώσουμε ότι είναι δύσκολο να το κάνουμε με το ένα μάτι κλειστό και πολύ εύκολο με τα δύο μάτια ανοιχτά
  • να έχουμε καλύτερο οπτικό πεδίο, δηλαδή να βλέπουμε περισσότερα πράγματα δεξιά και αριστερά, χωρίς να χρειάζεται να στρέψουμε υποχρεωτικά το κεφάλι μας προς τα εκεί.

Εάν ανοίξουμε τις παλάμες μπροστά στο πρόσωπο και τις απομακρύνουμε, θα παρατηρήσουμε ότι με ανοιχτά και τα δύο μάτια κοιτάζοντας μπροστά μπορούμε να δούμε για αρκετή απόσταση τα χέρια, πράγμα που δε συμβαίνει άν κλείσουμε το ένα μάτι και ιδίως το χέρι που βρίσκεται στο κλεισμένο μάτι

Το πιο ιδιαίτερο μέρος του ματιού είναι η κόρη. Αυτή είναι η μικρή τρύπα που εισέρχεται το φως στο εσωτερικό του ματιού. Η διάμετρός της μπορεί να αυξομειώνεται ανάλογα με την ποσότητα του φωτός που περνάει από αυτήν. Συγκεκριμένα, όταν το φως είναι λιγοστό, η κόρη διαστέλλεται(μεγαλώνει) ώστε η ποσότητα του φωτός να είναι επαρκής, ενώ όταν είναι πολύ, συστέλλεται, ώστε να ρυθμίσει το φως και να προστατέψει το μάτι. Είναι λοιπόν αυτή η οποία ρυθμίζει το πόσο φως θα περάσει στο εσωτερικό του ματιού.

αντίδραση της κόρης του ματιού στο φως



 Το μάτι έχει τη μορφή μιας μικρής μπάλας που ονομάζεται βολβός και μπορεί να περιστρέφεται μέσα στην κόγχη εύκολα με τη βοήθεια έξι μυών.


 
Τα βασικά μέρη του ματιού είναι:



  • ο σκληρός χιτώνας: είναι το άσπρο μέρος και καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος του ματιού.Έχει πολλά αιμοφόρα αγγεία και μεταφέρουν αίμα στο μάτι
  • ο κερατοειδής χιτώνας: είναι διαφανής, πάνω από το σκληρό χιτώνα και προστατεύει το φακό
  • η ίριδα: δηλαδή το χρωματιστό μέρος του ματιού, βρίσκεται πίσω από τον κερατοειδή και λειτουργεί όπως το διάφραγμα της φωτογραφικής μηχανής. Στο κέντρο της βρίσκεται η κόρη
  • η κόρη: από εδώ μπαίνει το φως στο εσωτερικό του ματιού. Μεγαλώνει ή μικραίνει ανάλογα με την ποσότητα του φωτός που εισέρχεται στο εσωτερικό του ματιού.
  • ο κρυσταλλοειδής φακός: είναι άχρωμος διάφανος και συγκλίνων φακός। Μέσα από αυτόν περνά το φως. Μπορεί και αλλάζει σχήμα ανάλογα με το αν το αντικείμενο που εστιάζουμε βρίσκεται κοντά ή μακριά.

  • ο αμφιβληστροειδής χιτώνας: βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού, αποτελείται από πάρα πολλά οπτικά κύτταρα που είναι ευαίσθητα στο φως και σε αυτόν σχηματίζονται τα είδωλα των αντικειμένων που βλέπουμε αλλά ανεστραμμένα

  • το υαλώδες σώμα: αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του ματιού και είναι διάφανο υγρό που βρίσκεται πίσω από το φακό(υπάρχει και το υδατώδες υγρό που βρίσκεται ανάμεσα στο φακό και τον κερατοειδή)
  • το οπτικό νεύρο: μεταφέρει τα οπτικά ερεθίσματα από το μάτι στον εγκέφαλο για επεξεργασία

Μάτια έχουν και τα ζώα. Άλλα έχουν κανονικά όπως και οι άνθρωποι δύο, άλλα όμως μπορεί να έχουν και παραπάνω από δύο(αράχνες, μύγες κλπ) ενώ άλλα δεν έχουν και καθόλου(σκουλήκια) και αντιλαμβάνονται το φως από κύτταρα που έχουν στο σώμα τους.
Επίσης υπάρχουν ζώα που βγάζουν και δάκρυα, χωρίς όμως να κλαίνε αλλά για διάφορους άλλους λόγους.

Τα μάτια του φιδιού καλύπτονται από μια λεπτή μεμβράνη που στην παραπάνω φωτογραφία έχει τραβηχτεί. Τα φίδια δε βγάζουν δάκρυα

Οι θαλάσσιες χελώνες που φαίνεται σα να κλαίνε, στην πραγματικότητα βγάζουν από τα μάτια τους το αλάτι που έχει μπει μέσα τους

ΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΑΤΕΣ

Είναι τα μάτια μας αξιόπιστα; Πρέπει να εμπιστευόμαστε πάντα όσα βλέπουμε; Οι παρακάτω εικόνες θα σε μπερδέψουν. Αυτό για να καταλάβεις ότι δεν παίζει ρόλο πώς είναι το περιβάλλον μας αλλά πώς το αντιλαμβανόμαστε!
Συγκεντρώσου στις παρακάτω εικόνες. Γυρίζουν όλα;;;